Mamlakatimizda joriy yilning 22-23 noyabr kunlari Samarqand shahrida bo'lib o'tadigan Inson huquqlari bo'yicha Osiyo forumiga qizg'in tayyorgarlik ko'rilmoqda. Bo'lajak yirik xalqaro anjuman Inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasi qabul qi...
Mamlakatimizda joriy yilning 22-23 noyabr kunlari Samarqand shahrida bo'lib o'tadigan Inson huquqlari bo'yicha Osiyo forumiga qizg'in tayyorgarlik ko'rilmoqda. Bo'lajak yirik xalqaro anjuman Inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasi qabul qilinganining 70 yilligiga bag'ishlanadi. Inson huquqlari bo'yicha O'zbekiston Respublikasi Milliy markazi direktori Akmal SAIDOV bilan ushbu xalqaro forumning mohiyati va ahamiyati, ko'lami hamda bo'lajak samaralari haqida suhbatlashdik. – Bu haqda fikr yuritganda, avvalambor, O'zbekiston Respublikasi Prezidenti SH.M. Mirziyoev 2017 yil sentyabr` oyida bo'lib o'tgan Birlashgan Millatlar Tashkilotining 72-sessiyasi minbaridan bir qator muhim xalqaro tashabbuslarni ilgari surganini ta'kidlash lozim, – deydi A.Saidov. – O'shanda mamlakatimiz rahbari, jumladan, BMT Inson huquqlari bo'yicha Oliy komissari bilan muloqoti chog'ida Inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasi qabul qilinganining 70 yilligi munosabati bilan Samarqand shahrida Inson huquqlari bo'yicha Osiyo forumini o'tkazish tashabbusini ilgari surdi. E'tibor bering: BMT tuzilganidan buyon o'tgan 70 yil ichida inson huquqlariga bag'ishlangan bunday yuksak nufuzga ega xalqaro anjuman ilk bor Osiyo qit'asida – O'zbekistonda, qadimiy va hamisha navqiron Samarqand shahrida tashkil etilmoqda. Eng asosiysi, ushbu dolzarb tashabbus ham, shu g'oya tashabbuskori Prezident Shavkat Mirziyoev ham xalqaro hamjamiyat tomonidan keng qo'llab-quvvatlanmoqda. – Davlatimiz rahbarining ana shu xalqaro tashabbuslarini ro'yobga chiqarish yuzasidan o'tgan qisqa davrda qanday amaliy ishlar qilindi? – To'g'ri, tarixiy yangilanishlar ko'lami va miqyosi nuqtai nazaridan yondashganda, orada o'tgan davr juda qisqadir. Shunga qaramay, o'tgan vaqt ichida mamlakatimizning tegishli xalqaro va xorijiy hamkorlari bilan birgalikda bu borada muhim natijalarga erishdik. Birgina misol – O'zbekiston Prezidentining joriy yil 5 maydagi Farmoni bilan “Inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasi qabul qilinganining 70 yilligiga bag'ishlangan tadbirlar dasturi” tasdiqlandi. Inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasi – mamlakatimiz mustaqillikka erishganidan so'ng qo'shilgan birinchi xalqaro-huquqiy hujjatdir. Ushbu Deklaratsiyaning barcha asosiy printsiplari O'zbekiston Konstitutsiyasida o'z ifodasini topgan bo'lib, mamlakatimizda, ushbu printsiplarga amal qilgan holda, inson huquqlari sohasidagi xalqaro standartlarni jamiyat hayotiga, fuqarolar va davlat xizmatchilari ongiga singdirishga alohida e'tibor qaratib kelinmoqda. Bularning barchasi bizga inson huquqlarini himoya qilishning samarali tizimiga asos solish uchun yordam berdi. O'zbekiston inson huquqlariga oid xalqaro standartlarni milliy qonunchilikka va huquqni qo'llash amaliyotiga bosqichma-bosqich implementatsiya qilish bo'yicha o'z modelini yaratdi. Davlat rahbari 2017 yil 7 fevralda tasdiqlagan “2017-2021 yillarda O'zbekiston Respublikasini rivojlantirishning beshta ustuvor yo'nalishi bo'yicha Harakatlar strategiyasi” inson huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini ta'minlash tizimini yanada takomillashtirishning yangi bosqichini boshlab berdi. Harakatlar strategiyasi BMT Barqaror rivojlanish maqsadlarini bajarish bo'yicha O'zbekistonning “yo'l xaritasi” bo'ldi. O'zbekistonni rivojlantirish strategiyasining qabul qilinishi bilan inson huquqlarini rag'batlantirish, himoya qilish va ularga amal qilish masalalari davlat siyosatining va xalqaro hamkorlar bilan o'zaro aloqalarning ustuvor yo'nalishlaridan biriga aylandi. – Deklaratsiya, O'zbekiston Konstitutsiyasi va Harakatlar strategiyasi bilan Inson huquqlari bo'yicha Osiyo forumini qanday mezonlar o'zaro bog'lab turibdi? – Bu g'oyatda muhim xalqaro va milliy huquqiy hujjatlar hamda ular negizida amalga oshirilayotgan samarali chora-tadbirlarning barchasi o'zaro uyg'undir. Bundan ko'zlangan asosiy maqsad, O'zbekiston Prezidenti ta'kidlaganidek, "Inson manfaatlari hamma narsadan ustun" degan tamoyilni amalga oshirishdan iborat. O'zbekiston Prezidenti BMTning Yoshlar huquqlari to'g'risidagi xalqaro konventsiyasini ishlab chiqish bo'yich kiritgan taklif ham g'oyat ahamiyatlidir. Bu tashabbus globallashuv va axborot-kommunikatsiya texnologiyalari jadal rivojlanib borayotgan bugungi sharoitda yoshlarga oid siyosatni shakllantirish hamda uni amalga oshirishga qaratilgan umumlashtirilgan xalqaro hujjat qabul qilinishiga xizmat qiladi. Ayni paytda davlatimiz rahbarining yana bir tashabbusi – BMT Bosh Assambleyasining “Ma'rifat va diniy bag'rikenglik” maxsus rezolyutsiyasini qabul qilish masalasini ilgari surish borasida izchil ish olib borilmoqda. Samarqand shahrida Inson huquqlari bo'yicha Osiyo forumi tashkil etilishi Inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasi tamoyillariga e'tiborni yanada oshiradi. Bu, shuningdek, O'zbekistonda inson huquqlari sohasida izchil va shiddatli islohotlar amalga oshirilayotganini anglatadi. Ta'kidlash joizki, ushbu sohada keyingi ikki yilda erishgan natijalarimiz boshqa davlatlarga o'rnak bo'lishga munosibdir. – “Inson huquqlari bo'yicha Osiyo forumi”. Samarqand shahrida bo'lib o'tadigan xalqaro anjuman nima sababdan aynan shunday nomlandi? – Buning asosiy sababi shuki, Buyuk ipak yo'li chorrahasida joylashgan Samarqand tarixan turli millatlar, dinlar, madaniyatlar, tillar muloqoti uchun ochiq shahar, o'zaro totuvlik, samarali hamkorlik va bag'rikenglikning namunasidir. Yana bir jihati – 1948 yili Inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasi qabul qilinganidan buyon o'tgan 70 yil davomida ushbu printsip siyosiy jarayonlarda hamda xalqaro huquq nazariyasi va amaliyotida doimo kun tartibida bo'lib kelmoqda. Bu bejiz emas. Negaki, dunyoda rang-barang madaniyatlar mavjud ekan, inson huquqlarining universalligi hamma uchun umumiyligi, yalpiligi dolzarb ahamiyat kasb etadi. 2015 yil sentyabrida N`yu-Yorkda bo'lib o'tgan barqaror rivojlanish bo'yicha BMT sammitida Barqaror rivojlanishning 17 ta maqsadini ro'yobga chiqarish uchun 15 yil ichida amalga oshiriladigan 169 ta muhim vazifa belgilab olindi. Butun dunyoda kechayo...