Maqsad

Maqsadi

Inson huquqlari boʻyicha Osiyo forumining asosiy maqsadi bugungi kunda Barqaror rivojlantirish maqsadlarining 2030-yilgacha Dastur vazifalariga erishishda Osiyo mintaqasida Inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasi, insoniylik mezoni sohasidagi YXHT majburiyatlari va ularning zamonaviy Osiyo mintaqasidagi ahamiyatining  mosligiga yana bir bor ishonch hosil qilishdan iboratdir.

 

70 yil oldin qabul qilingan Inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasi (IHUD) inson huquqlari tarixidagi muhim hujjatdir. Jahonning barcha hududlaridan turli xil huquqiy va madaniy asoslarga ega boʻlgan vakillari tomonidan ishlab chiqilgan ushbu hujjat barcha xalqlar va millatlar uchun umumiy muvaffaqiyatlar standarti sifatida Birlashgan Millatlar Tashkilotining Bosh Assambleyasi tomonidan 1948-yil 10-dekabrda Parijda eʼlon qilingan. Unda umumiy muhofaza qilinishi zarur boʻlgan asosiy inson huquqlari eʼtirof etiladi va inson qadr-qimmatini tan olish dunyodagi adolat va tinchlikning asosi ekanligi taʼkidlanadi.

 

IHUD muqaddimasida hukumatlar inson huquq va erkinliklarning hurmat qilinishiga koʻmaklashishi, uning bajarilishi taʼminlanishiga intilishlari zarurligi keltiriladi. Garchi IHUD yuridik kuchga ega boʻlmasa-da, ushbu Deklaratsiya qabul qilindi va u 1948 yildan beri qabul qilingan koʻplab davlatlarning konstitutsiyalariga oʻzining ijobiy taʼsirini koʻrsatdi. Shuningdek, u odatiy huquqiy hujjat sifatida koʻplab milliy qonunlar, xalqaro qonunlar va shartnomalar, jumladan, Inson huquqlari boʻyicha xalaqaro billning imzolanishiga asos boʻlib xizmat qildi. Shunday qilib, IHUD davlatning inson huquqlari boʻyicha tarkibini yanada chuqurlashtirish, uning tuzilmasini takomillashtirish va  majburiyat sohasini kengaytirishga kuchli turtki berdi. Bundan tashqari, IHUD inson huquqlarini himoya qiluvchi va ragʻbatlantiruvchi ko'plab submilliy va mintaqaviy hukumatlararo tashkilotlar sonining ortishiga zamin yaratdi. BMT, YXHT, Islomiy hamkorlik tashkilotlarining boʻlinmalari, muassasalari va jamgʻarmalari, inson huquqlari boʻyicha milliy institutlar, xalqaro va milliy nodavlat tashkilotlari kabi bir qator muassasalar taʼsis etildi. Xususan, YXHTning insoniylik mezoni boʻyicha majburiyatlari mamlakatning institutsional va siyosiy tizimi inson huquqlari va asosiy erkinliklarini ga toʻliq hurmat bilan yondashishi kerak boʻladi. YXHTga aʼzo mamlakatlar oʻzlarining insoniylik mezoni sohasidagi majburiyatlarida huquqning ustuvorligi tamoyiliga asoslangan plyuralistik demokratiya inson huquqlarini samarali tarzda kafolatlovchi yagona boshqaruv tizimi ekanligini tan olishadi va bu bilan inson huquqlariga boʻlgan hurmat, uni himoya qilish va amalga oshirishni taʼminlashda sud hokimiyati va parlamentning muhim roli alohida taʼkidlab oʻtiladi. 

 

2030-yilgacha Dastur va uning Barqaror rivojlantirish maqsadlari (BRM) quyidagi harakat rejalarini oʻz ichiga oladi: hamma joyda qashshoqlik va ochlikka barham berish; davlatlar ichida va ularning oʻrtasidagi tengsizlikka qarshi kurashish; tinch, adolatli va keng qamrovli jamiyatlarni barpo qilish; inson huquqlarini himoya qilish, gender tengligini ragʻbatlantirish, va xotin-qizlarning huquq va imkoniyatlarini kengaytirish; Yer sayyorasi va uning tabiiy resurslarini muntazam himoya qilishni taʼminlash. Birlashgan Millatlar Tashkilotining aʼzo davlatlari dunyoning barqaror va istiqbolli taraqqiyot yoʻliga oʻtishi uchun shoshilinch ravishda zarur boʻlgan barqaror va dadil qadamlar tashlash majburiyatini oʻz zimmlariga oldilar. Ular, shuningdek, bu jarayon barcha davlatlar uchun amal qilishiga ishonch bildirdilar. Barqaror rivojlanishning oʻz oldiga qoʻygan 17 ta vazifasi va 169 ta maqsadi (ularning barchasi majmuaviy va ajralmas) bu yangi Umumiy dasturning koʻlami va kutilmalarini namoyon qiladi.